Từ văn hóa liêm chính đến khát vọng phụng sự

Trong dòng chảy đổi mới và phát triển mạnh mẽ của đất nước, tỉnh Đồng Tháp - vùng đất hiền hòa, được biết đến bằng hình ảnh “Đất Sen hồng”, “Vương quốc trái cây”, nơi giao hòa giữa thiên nhiên sông nước, con người - truyền thống cách mạng, văn hóa lịch sử, tinh thần hiếu học, nghĩa tình sâu nặng của người dân nơi đây là nguồn lực nội sinh, là động lực và “hệ điều tiết” để hướng tới mục tiêu xây dựng một địa phương “xanh - thông minh - sáng tạo - giàu bản sắc văn hóa”.

LIÊM CHÍNH - ĐIỂM TỰA CỦA VĂN HÓA TRÁCH NHIỆM

Tại hội nghị sinh hoạt chính trị, tư tưởng toàn tỉnh với chủ đề “Phát huy sức mạnh văn hóa con người Đồng Tháp; đề cao trách nhiệm của cán bộ, đảng viên, xây dựng văn hóa liêm chính theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”, Giáo sư, Tiến sĩ Đinh Xuân Dũng, nguyên Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật Trung ương đã khơi gợi những nhận thức sâu sắc về đạo đức cách mạng thông qua những câu chuyện giản dị nhưng giàu ý nghĩa về cuộc đời Chủ tịch Hồ Chí Minh. 

Theo tư tưởng của Người, bốn đức tính “Cần, Kiệm, Liêm, Chính” là một chỉnh thể không thể tách rời, bởi thiếu một đức tính thì không thành người. Đây không chỉ là chuẩn mực đạo đức cá nhân mà còn là nền tảng xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên trong giai đoạn mới.

Chữ “Liêm” được Người định nghĩa rất cụ thể và gần gũi: không tham địa vị, không tham tiền tài, không tham sung sướng, không ham người tâng bốc mình. Vì vậy mà quang minh chính đại, không bao giờ hủ hóa; chỉ có một thứ ham duy nhất là ham học, ham làm và ham tiến bộ. Trong khi đó, “Chính” là không tà, nghĩa là thẳng thắn, đứng đắn. 

Trong bối cảnh hiện nay, khi văn hóa được xác định là “hệ điều tiết” của phát triển, việc đề cao liêm chính càng có ý nghĩa sâu sắc. Khi mỗi cán bộ, đảng viên biết “tri túc” (biết đủ), biết tự soi mình và điều chỉnh hành vi, văn hóa sẽ trở thành rào chắn tự nhiên ngăn chặn sự tha hóa, tham nhũng. Việc xây dựng văn hóa liêm chính đòi hỏi mỗi cá nhân phải tự tu thân, tự cải tạo mình ngay từ trong lòng để soi sáng hành động và dẫn dắt người khác. 

Khi liêm chính trở thành một nhu cầu văn hóa tự giác, mỗi cán bộ, đảng viên sẽ coi danh dự là điều thiêng liêng nhất, từ đó thực thi công vụ một cách minh bạch, công khai và không vụ lợi.

Một nội dung quan trọng được thảo luận tại hội nghị là sự chuyển hóa từ trách nhiệm công vụ sang văn hóa trách nhiệm. Đồng chí Phạm Thành Ngại, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh cho rằng, trách nhiệm công vụ là việc thực hiện đúng quy định pháp luật, còn văn hóa trách nhiệm là mức độ cao hơn, đó là sự tự giác, dấn thân và đặt trọn tâm huyết vào nhiệm vụ. 

Văn hóa trách nhiệm đòi hỏi người cán bộ, đảng viên không chỉ làm đúng mà còn làm tốt hơn, chủ động tìm giải pháp khi gặp khó khăn, không đổ lỗi cho hoàn cảnh hay cấp dưới. Tinh thần “dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm” trở thành yêu cầu cốt lõi đối với đội ngũ cán bộ, đảng viên trong giai đoạn phát triển mới.

Câu chuyện về Đại tá Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân Phùng Văn Khầu được đồng chí Phạm Thành Ngại nhắc lại như một minh chứng sinh động. 

Dù không biết chữ, nhưng khi được giao nhiệm vụ đi chợ cho đơn vị, ông đã nhặt sỏi để làm “bảng kê”, kiểm đếm từng khoản chi tiêu, đảm bảo không thất thoát một đồng nào. 

Hành động giản dị ấy thể hiện tinh thần trách nhiệm cao nhất: Trong cái khó vẫn tìm ra lối đi, đặt lợi ích tập thể lên trên hết. Khi người cán bộ có văn hóa trách nhiệm, họ sẽ không chờ đợi, không né tránh, mà chủ động hành động bằng trái tim và sự liêm khiết. Văn hóa trách nhiệm vì thế trở thành động lực thúc đẩy bộ máy hành chính vận hành hiệu quả, phục vụ Nhân dân tốt hơn.

Giáo sư, Tiến sĩ Đinh Xuân Dũng mong muốn Đồng Tháp cần tiếp tục phát huy tinh thần chuyển từ trách nhiệm mang tính bắt buộc sang ý thức tự giác trong đội ngũ cán bộ, đảng viên. Khi trách nhiệm trở thành nhu cầu tự thân, mỗi hành động phục vụ Nhân dân sẽ xuất phát từ sự chủ động và tận tâm. Đây cũng chính là nền tảng để tỉnh từng bước xây dựng và củng cố “thương hiệu” chính quyền thân thiện của tỉnh Đồng Tháp.

ĐỊNH VỊ HỆ GIÁ TRỊ CON NGƯỜI ĐỒNG THÁP TRONG KỶ NGUYÊN MỚI

Tại Đồng Tháp, văn hóa công vụ không chỉ thể hiện trong các nghị quyết, kết luận mà còn hiện hữu trong từng hành động cụ thể của chính quyền cơ sở. Những mô hình “chính quyền thân thiện” tại xã Mỹ Thọ và phường Long Thuận cho thấy sự chuyển dịch rõ nét từ tư duy “quản lý” sang tư duy “phục vụ và kiến tạo”.

Tại xã Mỹ Thọ, văn hóa công vụ được bắt đầu từ những việc nhỏ nhất: Thái độ niềm nở, hướng dẫn tận tình, lắng nghe và giải quyết vấn đề của người dân thay vì chỉ xử lý hồ sơ. 

Một lời chào thân thiện, một sự hỗ trợ chu đáo đã góp phần xây dựng niềm tin của người dân đối với chính quyền. Đồng chí Phạm Thị Ngọc Đào, Bí thư Đảng ủy xã Mỹ Thọ cho biết, địa phương đặc biệt quan tâm xây dựng văn hóa công vụ trong đội ngũ cán bộ, công chức, nhất là khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp với địa bàn rộng hơn và khối lượng công việc ngày càng lớn. 

Trong bối cảnh đó, việc nâng cao tinh thần trách nhiệm, thái độ phục vụ và tính chuyên nghiệp của đội ngũ cán bộ là yêu cầu cấp thiết.

Từ thực tiễn công tác, đồng chí Phạm Thị Ngọc Đào chia sẻ câu chuyện về một người dân đến Trung tâm Phục vụ hành chính công của xã để làm thủ tục cấp lại giấy phép lái xe. Ban đầu, người dân tỏ ra khá lo lắng, lúng túng với quy trình thủ tục. 

Tuy nhiên, nhờ sự hướng dẫn tận tình, chu đáo của cán bộ, công chức, mọi vướng mắc được giải quyết nhanh chóng. Khi trở về, người dân đã vui vẻ chia sẻ với hàng xóm: “Chính quyền xã bây giờ anh em công chức thân thiện lắm, dễ thương lắm”.

Theo đồng chí Phạm Thị Ngọc Đào, những thay đổi tích cực ấy bắt nguồn từ việc chuyển biến trong tư duy và hành động của đội ngũ cán bộ, công chức: Từ thói quen “chờ phân công, đợi nhắc việc” sang “thấy việc là chủ động đề xuất”; từ làm việc theo kiểu “cho xong” sang “làm đến nơi đến chốn, bảo đảm chất lượng”. 

Công chức không chỉ dừng lại ở việc giải quyết hồ sơ hành chính mà phải giải quyết vấn đề của người dân với tinh thần phục vụ, trách nhiệm và thái độ gần gũi, thân thiện. Qua đó, từng bước xây dựng hình ảnh chính quyền cơ sở vì dân, gần dân và được Nhân dân tin tưởng.

Trong khi đó, phường Long Thuận xác định xây dựng văn hóa chính quyền gắn liền với việc giữ gìn bản sắc địa phương, xây dựng nền hành chính liêm chính, hiện đại và gần dân. 

Cán bộ, công chức được yêu cầu ứng xử văn minh, tôn trọng Nhân dân, công khai minh bạch trong mọi hoạt động. Những chuyển biến này đã góp phần nâng cao chất lượng phục vụ và tạo dựng hình ảnh chính quyền thân thiện, trách nhiệm. 

Sự hài lòng của người dân trở thành thước đo quan trọng cho hiệu quả hoạt động của bộ máy hành chính. Khi người dân cảm nhận được sự tận tâm và trách nhiệm, niềm tin xã hội được củng cố, tạo động lực cho phát triển bền vững.

Một điểm nhấn quan trọng trong nội dung hội nghị là việc định vị hệ giá trị con người Đồng Tháp. Đồng chí Phan Văn Thắng, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh cho biết, tỉnh Đồng Tháp đã tập trung xây dựng văn hóa, con người, xác định phát huy các hệ giá trị văn hóa là nội lực để xây dựng, quảng bá hình ảnh địa phương, động lực đổi mới sáng tạo, tạo ra đột phá trong suy nghĩ, cách làm của cả hệ thống chính trị và Nhân dân. 

Hình ảnh địa phương của Đồng Tháp được tạo dựng thành công với nhiều giá trị có tính đại diện, biểu tượng cao, mang dấu ấn đậm nét về bản sắc văn hóa đặc trưng vùng sông nước miền Tây Nam Bộ và con người với các chuẩn mực cơ bản: “Yêu nước, đoàn kết, trung thực, tự lực, chăm chỉ, hợp tác, nghĩa tình, năng động, sáng tạo”. 

Văn hóa có ý nghĩa quan trọng trong việc tạo ra bản sắc riêng biệt, làm nổi bật các giá trị, hình ảnh tích cực và đặc trưng. Thông qua đó, ý thức, tình yêu và niềm tự hào quê hương xứ sở của người dân Đồng Tháp được khơi dậy mạnh mẽ.

Giáo sư, Tiến sĩ Đinh Xuân Dũng bày tỏ sự đồng tình với hệ giá trị gồm: Yêu nước, đoàn kết, trung thực, tự lực, chăm chỉ, hợp tác, nghĩa tình, năng động và sáng tạo. 

Theo Giáo sư, hệ giá trị này hội tụ ba thành tố: Truyền thống, hiện đại và chiều sâu cảm xúc. Thành tố truyền thống thể hiện qua tinh thần yêu nước, đoàn kết, cố kết cộng đồng - những giá trị đã được hun đúc qua các thời kỳ đấu tranh cách mạng. 

Thành tố hiện đại thể hiện qua tính năng động, hợp tác - phù hợp với yêu cầu hội nhập và phát triển. Thành tố chiều sâu cảm xúc chính là nghĩa tình, nét đặc trưng của con người Đồng Tháp.

Việc chuyển hóa các giá trị chính trị thành giá trị văn hóa tự thân cũng được nhấn mạnh. 

Theo đó, những yêu cầu về đạo đức, trách nhiệm không chỉ dừng ở khẩu hiệu mà phải trở thành nhu cầu nội tại của mỗi cá nhân. Khi giá trị văn hóa thấm sâu vào đời sống, con người sẽ hành động tự giác, góp phần xây dựng xã hội tốt đẹp hơn.

HÀ NAM