Vật liệu tăng giá, khan hàng, nhà thầu thêm áp lực

(ĐTO) Nguồn cung một số loại vật liệu xây dựng, nhất là đá và nhựa đường đang khan hiếm, giá tăng cao, gây khó khăn cho các nhà thầu thi công nhiều công trình đầu tư công. Trước tình hình này, các đơn vị thi công đang nỗ lực tìm kiếm nguồn cung.

VẬT LIỆU KHAN HIẾM, GIÁ TĂNG CAO

Ghi nhận tại gói thầu số 16 thuộc Dự án Đường tỉnh 845, đoạn Trường Xuân - Tân Phước do Công ty TNHH Mỹ Luông 689 thi công, tình trạng thiếu vật liệu đang ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ công trình. 

Gói thầu có chiều dài khoảng 5,7 km, đi qua địa bàn xã An Phước và xã Phú Cường. Đến nay, nhà thầu hoàn thành láng nhựa khoảng 2,4 km. Tuy nhiên, các hạng mục còn lại đang gặp khó do thiếu nguồn cung đá và đất đắp lề đường.

Ông Nguyễn Kỳ Nghiêm, Phó Chỉ huy trưởng thi công Công ty TNHH Mỹ Luông 689 cho biết, hiện nhà thầu đang cần đá với khối lượng ước tính khoảng 4.000 m³. Dù đã liên hệ nhiều đơn vị cung ứng, nhưng đến nay doanh nghiệp vẫn chưa tìm được nguồn mua phù hợp để đưa vật liệu về công trường.

Theo ông Nghiêm, việc thiếu vật liệu khiến một số hạng mục tiếp theo chưa thể triển khai theo kế hoạch. Nhà thầu đang tiếp tục tìm kiếm, kết nối với các đơn vị có nguồn cung đá. Đồng thời, mong muốn sớm được bổ sung vật liệu để đẩy nhanh tiến độ, hoàn thành các phần việc còn lại.

Không riêng gói thầu này, nhiều công trình giao thông trọng điểm khác trên địa bàn tỉnh cũng đang chịu áp lực từ tình trạng khan hiếm vật liệu.

Theo ông P., lãnh đạo một doanh nghiệp thi công tuyến đường trọng điểm trên địa bàn tỉnh, nguồn cung đá hiện nay khá khó khăn, nhất là những chủng loại phục vụ thi công các lớp mặt đường. Để chủ động nguồn vật liệu, doanh nghiệp phải tạm ứng kinh phí trước cho các đơn vị cung cấp.

Đối với công trình, các loại đá Dmax 37,5, Dmax 25 và đá 4x6 được sử dụng để thi công các lớp kết cấu. Trong đó, đá cấp phối hiện vẫn có thể tìm được nguồn cung, nhưng đá 4x6 và đá mi phục vụ láng nhựa đang rất khan hiếm, giá cao và phụ thuộc nhiều vào khả năng cung ứng của các mỏ đá.

Đáng chú ý, giá đá cấp phối vận chuyển đến công trình hiện dao động từ 800.000 đồng đến hơn 1 triệu đồng/m³, tùy chủng loại. Riêng đá 4x6 có giá khoảng 1 triệu đồng/m³ tại công trình; đá mi cũng ở mức tương tự. Mặt bằng giá này đã vượt xa dự toán ban đầu, tạo thêm áp lực chi phí cho nhà thầu.

Bên cạnh đá xây dựng, nguồn cung nhựa đường cũng đang là bài toán khó đối với một số dự án lớn. Theo đại diện Tổng Công ty Xây dựng Trường Sơn, nhà thầu đứng đầu liên danh thi công Dự án thành phần 2 thuộc Dự án Xây dựng công trình đường bộ cao tốc Cao Lãnh - An Hữu giai đoạn 1, nguồn cung nhựa đường hiện rất khan hiếm. Doanh nghiệp vẫn có thể mua được vật liệu nhưng phải chấp nhận mức giá cao.

Cụ thể, thời điểm dự thầu, giá nhựa đường khoảng 11.600 đồng/kg, nhưng hiện nay nhà thầu phải mua với giá khoảng 27.000 đồng/kg. Mức tăng này ảnh hưởng đáng kể đến chi phí đầu vào, gây áp lực lớn đối với việc tổ chức thi công và bảo đảm tiến độ dự án.

Theo phản ánh của nhiều doanh nghiệp xây dựng, phần lớn các công trình đầu tư công hiện nay áp dụng hình thức hợp đồng theo đơn giá cố định. Tuy nhiên, so với thời điểm lập dự toán, giá nhiều loại vật liệu xây dựng đã tăng mạnh, khiến chi phí thi công thực tế vượt xa mức tính toán ban đầu. 

Tình trạng này đẩy nhà thầu vào thế khó, càng triển khai càng phát sinh thua lỗ, nhất là đối với những dự án có thời gian thi công kéo dài. Dù vậy, nhiều doanh nghiệp vẫn phải chấp nhận “gồng lỗ” để duy trì thi công, bảo đảm tiến độ và hoàn thành công trình. Bởi nếu bỏ dở giữa chừng, dẫn đến bị chấm dứt hợp đồng, nhà thầu không chỉ đối mặt với các chế tài mà còn đánh mất năng lực, uy tín trong suốt quá trình hoạt động.

TẬP TRUNG THÁO GỠ KHÓ KHĂN VỀ NGUỒN CUNG

Theo Sở Tài chính tỉnh Đồng Tháp, thời gian qua, công tác giải ngân vốn đầu tư công của tỉnh gặp một số khó khăn. Trong đó, giá nhiều loại nguyên vật liệu chủ yếu như: Cát, đá, xi măng, sắt, thép... tăng cao so với thời điểm mời thầu, đặc biệt tại các dự án trọng điểm, cao tốc và công trình liên kết vùng. Cùng với đó, giá xăng tăng cao cũng ảnh hưởng lớn đến hoạt động triển khai thi công của các nhà thầu.

Tại Dự án Xây dựng công trình đường bộ cao tốc Cao Lãnh - An Hữu giai đoạn 1, nguồn cung nhựa đường phục vụ thảm mặt đường và mặt cầu đang khan hiếm, giá tăng cao. Trước tình hình này, chủ đầu tư đang tập trung huy động các nguồn tài chính nhằm bảo đảm nguồn cung nguyên vật liệu, phấn đấu hoàn thành dự án vào ngày 31-12-2026.

Đối với Dự án Xây dựng tuyến Đường tỉnh 857 (đoạn Quốc lộ 30 - Đường tỉnh 845), nguồn đá đáp ứng yêu cầu cường độ kỹ thuật của dự án hiện cũng rất khan hiếm. Các nhà thầu đang nỗ lực tìm kiếm, tập kết vật liệu về công trường. Đến đầu tháng 11-2026, mới có 3/10 gói thầu tập kết được đá về công trình; các gói thầu còn lại dự kiến tiếp tục tập kết trong quý IV-2026.

Trước những khó khăn trên, nhằm đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công trong những tháng cuối năm, Sở Tài chính đã đề xuất, tham mưu UBND tỉnh triển khai các nhóm giải pháp trọng tâm, trong đó chú trọng bảo đảm nguồn cung và kiểm soát giá vật liệu xây dựng.

Cụ thể, Sở Xây dựng được giao chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan theo dõi sát diễn biến thị trường vật liệu xây dựng; thực hiện công bố giá vật liệu xây dựng, chỉ số giá xây dựng, giá nhân công và giá ca máy thi công theo quy định. Đồng thời, tổng hợp nhu cầu sử dụng cát, đá tại các công trình, dự án trọng điểm để tham mưu UBND tỉnh giải pháp cân đối cung - cầu, bảo đảm vật liệu phục vụ thi công.

Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì rà soát, tham mưu các giải pháp về nguồn cung khoáng sản, nhất là cát và đất đắp; kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong hoạt động khai thác, cung ứng vật liệu theo quy định pháp luật, đáp ứng nhu cầu thi công các công trình, dự án trên địa bàn tỉnh.

Bên cạnh đó, các cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm hành vi đầu cơ, găm hàng, thao túng giá và các vi phạm pháp luật khác làm ảnh hưởng đến nguồn cung, giá vật liệu xây dựng.

Thực tế cho thấy, việc chủ động cân đối nguồn cung, kịp thời tháo gỡ vướng mắc trong khai thác, vận chuyển và cung ứng vật liệu được xem là một trong những giải pháp quan trọng để các nhà thầu duy trì nhịp độ thi công, hạn chế phát sinh chậm trễ, góp phần đẩy nhanh tiến độ thực hiện và giải ngân vốn đầu tư công trên địa bàn tỉnh.

M. THÀNH