Vượt lên nghịch cảnh, thắp sáng “ngọn lửa” tri thức

Giữa bộn bề lo toan của cuộc mưu sinh, câu chuyện về chị Nguyễn Thị Mỹ Hằng - người mẹ nhặt ve chai nuôi 3 con đỗ đại học tại ấp Thạnh An, xã Vĩnh Bình, tỉnh Đồng Tháp, như một nhành hoa ngát hương giữa đời thường. Không chỉ vượt qua nghịch cảnh nghèo khó, chị Nguyễn Thị Mỹ Hằng còn thắp sáng niềm tin về giá trị của tri thức, trở thành tấm gương “Gia đình học tập tiêu biểu” xuyên suốt nhiều năm qua.

CHƯA BAO GIỜ ĐỂ CÁC CON XAO NHÃNG VIỆC HỌC 

Để hiểu rõ hơn câu chuyện “Gia đình học tập tiêu biểu” từ một gia đình nghèo, chúng tôi tìm về ấp Thạnh An, xã Vĩnh Bình trong một ngày trung tuần tháng 4. 

Nhà chị Nguyễn Thị Mỹ Hằng nằm trong con hẻm nhỏ quanh co chỉ đủ một chiếc xe máy chạy, trong căn nhà tình thương được các mạnh thường quân tặng, chúng tôi nghe chị Hằng ngược dòng thời gian kể về những ngày tháng đầy bão dông của gia đình mà không khỏi xót xa.

Suốt 21 năm kể từ khi chồng qua đời, một mình chị gánh vác cả gia đình. Với 5 nhân khẩu gồm mẹ già ngoài 80 tuổi và 3 đứa con đang tuổi ăn tuổi học, cuộc sống của họ chưa bao giờ thôi chật vật. 

Chị Hằng vốn là công nhân may tại Xí nghiệp Công Tiến ở Gò Công, nhưng căn bệnh đau cột sống và thị lực suy giảm nghiêm trọng buộc chị phải rời xa chiếc máy may vào năm 2020. Mất đi công việc ổn định, lại không có ruộng vườn canh tác, gia đình chị rơi vào diện hộ nghèo.

Thế nhưng, cái nghèo cái khổ dường như chỉ là phép thử cho ý chí của người mẹ này. 

Không còn sức làm công nhân, chị Hằng chọn chiếc xe đạp cũ kỹ làm bạn đồng hành, rong đuổi khắp các nẻo đường để nhặt ve chai. 

Từng lon bia, mảnh nhựa hay mẩu sắt vụn nhặt được không chỉ là cơm gạo hằng ngày, mà còn là học phí, là tương lai của các con. 

Những buổi chiều muộn, khi người ta quây quần bên mâm cơm ấm cúng, người phụ nữ ấy vẫn miệt mài ngoài đồng hái rau, bắt ốc hoặc có hôm phụ dọn dẹp cho các tiểu thương ngoài chợ xã để được cho những bó rau, bó cải cải thiện bữa ăn mà không phải tốn tiền mua, tiết kiệm tiền đóng học phí cho con. 

Có những lúc túng quẫn, sự giúp đỡ từ các tổ chức xã hội và nhà hảo tâm như: Bao gạo, thùng mì hay những suất học bổng khuyến học chính là nguồn động viên vô giá để chị không bỏ cuộc.

Điều đáng trân trọng nhất ở chị Hằng không chỉ là sự hy sinh vô điều kiện, mà là một tư duy tiến bộ về giáo dục. 

Dù sức khỏe kém, công việc lam lũ, chị chưa bao giờ để các con phải mặc cảm về cái nghèo hay xao nhãng chuyện học hành. 

Trên hành trình mưu sinh nhọc nhằn, chị vẫn luôn lắng nghe thông tin từ đài phát thanh, đọc những tờ báo cũ và những quyển sách bị người ta bỏ đi. Ý thức tự học ấy thẩm thấu vào tâm hồn 3 người con, tạo nên một nếp nhà hiếu học.

LUÔN HƯỚNG VỀ ÁNH SÁNG TRI THỨC

Đáp lại tấm lòng của mẹ, 3 người con của chị Hằng đều là những tấm gương sáng về tinh thần vượt khó. 

Người con thứ nhất, Đặng Thanh Phong, sau khi hoàn thành nghĩa vụ quân sự, tiếp tục con đường học vấn và hiện đã tốt nghiệp chuyên ngành Ứng dụng phần mềm tại Trường Cao đẳng FPT TP. Hồ Chí Minh. 

Người con thứ hai, Nguyễn Quốc Hưng, tốt nghiệp loại giỏi ngành Sư phạm Toán tại Đại học Cần Thơ, hiện đi làm gia sư hỗ trợ học sinh mất căn bản để kiếm thêm thu nhập, vừa nuôi dưỡng ước mơ học lên Thạc sĩ. Người con út, Nguyễn Quốc Nam Anh đang là sinh viên năm thứ hai Học viện Kỹ thuật Quân sự tại Hà Nội.

Câu chuyện của gia đình chị Hằng là một minh chứng sống động cho thấy, cái nghèo không hẳn là rào cản của trí tuệ, mà đôi khi lại là đòn bẩy cho ý chí. 

Nhìn vào bảng thành tích học tập và sự trưởng thành của 3 anh em Phong, Hưng, Nam Anh, chúng tôi không khỏi ngưỡng mộ và cảm phục. 

Các em không chỉ học giỏi, mà còn rất hiếu thảo. Những suất học bổng từ Hội Khuyến học các cấp trao tặng hằng năm không chỉ hỗ trợ về vật chất, mà còn là sự ghi nhận xứng đáng cho những nỗ lực không ngừng nghỉ của một gia đình nghèo, sống giữa khó khăn nhưng luôn hướng về phía ánh sáng tri thức.

Em Nguyễn Quốc Hưng, con trai chị Hằng, chia sẻ: “Nhìn dáng mẹ gầy gò, đạp chiếc xe đạp cũ kỹ đi nhặt từng chiếc lon, từng mảnh nhựa giữa trưa nắng, tụi con hiểu rằng mỗi trang sách mình lật mở đều được đổi bằng mồ hôi và cả những cơn đau lưng hành hạ mẹ mỗi đêm. 

Anh em tụi con sau giờ học tranh thủ đi làm thêm như: Gia sư, nhân viên cho quán nước… để có thêm thu nhập trang trải việc học, đỡ đần cho mẹ. 

Nếu không có sự kiên định và ngọn lửa hiếu học mà mẹ luôn hun đúc, chắc chắn 3 anh em tụi con không thể bước chân vào giảng đường đại học và học viện như ngày hôm nay. 

Cầm tấm bằng tốt nghiệp trên tay, con biết đây mới chỉ là điểm khởi đầu. Ước nguyện lớn nhất của con lúc này là sớm tìm được một công việc ổn định để bù đắp lại những vất vả mà mẹ đã hy sinh cho tụi con”.

Câu chuyện về gia đình chị Nguyễn Thị Mỹ Hằng cho thấy, dù khó khăn đến mấy, nhưng chính nghị lực, sự thấu hiểu của cha mẹ về giá trị của con chữ và ý thức học tập, sự nỗ lực của con cái cũng có thể chạm đến ánh sáng tri thức. 

Ngọn lửa hiếu học từ ấp Thạnh An sẽ còn cháy mãi, lan tỏa và truyền cảm hứng cho nhiều gia đình khác, để không một giấc mơ giảng đường nào bị bỏ lại phía sau chỉ vì cái nghèo.

HOÀI THU