Xóa nghèo thông tin, tiếp sức người dân vươn lên

Truyền thông trong giảm nghèo bền vững không chỉ là công cụ phổ biến chính sách, mà còn là động lực thúc đẩy sự chủ động của từng hộ dân, khơi dậy tinh thần tự lực và thay đổi cách tiếp cận của cộng đồng về con đường thoát nghèo.

Thực tiễn tại Đồng Tháp trong những năm gần đây cho thấy, địa phương xây dựng được một mô hình truyền thông chính sách đa tầng, linh hoạt, kết hợp hài hòa truyền thống - hiện đại, từ đó tạo ra bước tiến đáng kể trong việc thu hẹp khoảng cách thông tin và nâng cao năng lực tiếp cận chính sách cho nhóm yếu thế.

ĐA KÊNH TRONG TRUYỀN THÔNG GIẢM NGHÈO 

Một hệ thống truyền thông chính sách hiệu quả phải đảm bảo thông tin được truyền tải qua nhiều kênh, phù hợp với đặc điểm của từng nhóm đối tượng. 

Những năm gần đây, Đồng Tháp tận dụng nguồn lực từ Tiểu dự án 1 về Giảm nghèo về thông tin thuộc Dự án 6, Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021 - 2025 để đầu tư hệ thống truyền thanh, mở rộng kết nối mạng Internet, hướng dẫn người dân tiếp cận tri thức và ứng dụng công nghệ vào sản xuất. 

Ở khu vực nông thôn, loa truyền thanh vẫn giữ vai trò chủ lực. Đây là kênh thông tin quen thuộc, nhanh và phù hợp với điều kiện thực tế ở cơ sở. Sự quen thuộc của loa truyền thanh giúp người dân tiếp nhận thông tin một cách tự nhiên, không phụ thuộc vào thiết bị số hay kỹ năng công nghệ.

Nhiều hộ dân vẫn duy trì thói quen nghe tin tức hằng ngày qua loa truyền thanh, từ đó nắm bắt được chính sách mới, các chương trình hỗ trợ sinh kế cũng như thông tin sản xuất mùa vụ. 

Song song với hệ thống truyền thanh, báo chí và phát thanh - truyền hình Đồng Tháp cũng đẩy mạnh thông tin về giảm nghèo thông qua phóng sự, bản tin, câu chuyện điển hình. 

Nhiều hình thức tuyên truyền trực quan như: Pa-nô, băng-rôn, tờ rơi được triển khai đồng bộ trên địa bàn tỉnh, góp phần lan tỏa chính sách đến từng nhóm đối tượng, nhất là người nghèo, cận nghèo ở vùng xa.

Một điểm sáng trong truyền thông chính sách tại Đồng Tháp là việc hình thành các cơ chế đối thoại trực tiếp giữa chính quyền và người dân. Nhiều cuộc đối thoại chuyên đề về: Vay vốn, dạy nghề, chuyển đổi mô hình sản xuất, chăm lo an sinh... được tổ chức thường xuyên, thu hút đông đảo người dân tham gia. 

Tại các buổi đối thoại, người dân nêu vướng mắc ngay tại chỗ, đề xuất giải pháp và được giải đáp công khai, minh bạch.

Ở cấp cơ sở, đội ngũ tuyên truyền viên, Mặt trận và các đoàn thể tiếp tục giữ vai trò “cánh tay nối dài” của chính quyền. Họ đến từng hộ gia đình hướng dẫn hồ sơ vay vốn, tư vấn kỹ thuật sản xuất, phổ biến quy trình chăm sóc cây trồng - vật nuôi hoặc giới thiệu các lớp đào tạo nghề phù hợp…

CHUYỂN ĐỔI SỐ TRONG TRUYỀN THÔNG CHÍNH SÁCH 

Xác định hạ tầng số là nền tảng cốt lõi để giảm nghèo thông tin, toàn tỉnh Đồng Tháp hiện có 100% xã, phường phủ hạ tầng băng rộng cáp quang và Internet di động băng rộng, đáp ứng nhu cầu sử dụng của người dân và doanh nghiệp. 

Đặc biệt, sự xuất hiện của các trạm phát sóng 5G không chỉ đơn thuần là nâng cấp công nghệ, mà còn mở ra cánh cửa tiếp cận thông tin nhanh chóng cho người dân tại địa phương.

Đến cuối năm 2025, tỷ lệ dân số trưởng thành có điện thoại thông minh tại Đồng Tháp đạt khá cao, đây là điều kiện tiên quyết để mỗi cá nhân trở thành một “node” thông tin trong mạng lưới xã hội số. 

Không dừng lại ở đó, mạng truyền số liệu chuyên dùng được triển khai đến 100% cơ quan nhà nước từ cấp tỉnh đến cấp xã, đảm bảo dòng chảy thông tin chỉ đạo điều hành luôn thông suốt.

Giảm nghèo thông tin không chỉ là đưa thiết bị về tận xóm, ấp, mà quan trọng hơn là làm sao để người dân biết cách sử dụng chúng. Và thông qua phong trào “Bình dân học vụ số” được tổ chức triển khai trên địa bàn tỉnh, đã có hàng ngàn cán bộ và người dân được tập huấn kỹ năng số cơ bản, từ việc sử dụng dịch vụ công trực tuyến đến các tiện ích số, hay ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong đời sống và sản xuất.

Đội ngũ nòng cốt trong công cuộc này chính là các Tổ công nghệ số cộng đồng. Họ “đi từng ngõ, gõ từng nhà” để hướng dẫn người dân cài đặt ứng dụng VNeID, thanh toán không dùng tiền mặt qua các nền tảng như: Viettel Money, hay sử dụng ứng dụng e-Dong Thap. 

Những mô hình điểm như: “Một công dân - một danh tính số”, “Đại sứ số”, “Chợ 4.0 - Không dùng tiền mặt”… tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực, giúp người dân nông thôn dần hình thành thói quen giao tiếp và làm việc trên môi trường số.

Đồng Tháp cũng là một trong những địa phương đưa nền tảng số vào công tác truyền thông giảm nghèo. Nhiều xã, phường xây dựng Trang thông tin điện tử, nhóm Zalo cộng đồng, Fanpage hướng dẫn, giải đáp chính sách, giúp người dân tra cứu hồ sơ, theo dõi tiến độ xử lý thủ tục, đăng ký vay vốn hay đăng ký học nghề ngay trên điện thoại. 

Việc phổ cập kỹ năng số không chỉ giúp người dân hiểu chính sách nhanh hơn, mà còn mở ra cơ hội tiếp cận tri thức sản xuất, buôn bán trực tuyến, nâng cao thu nhập. 

Số hóa thông tin cũng giúp minh bạch hóa quy trình, hạn chế tình trạng “nghe đồn”, thông tin sai lệch; đồng thời, rút ngắn thời gian tiếp cận chính sách an sinh. 

HƯỚNG TỚI TRUYỀN THÔNG CHÍNH SÁCH BỀN VỮNG 

Đồng Tháp không xem truyền thông chỉ là nhiệm vụ trước mắt, mà định hướng lồng ghép truyền thông dài hạn vào các chương trình phát triển nông thôn, đặc biệt là Chương trình xây dựng nông thôn mới. 

Các hoạt động truyền thông trong giai đoạn tới được định hướng đa nền tảng, sáng tạo hơn, gắn với các yếu tố chuyển đổi số, nông nghiệp thông minh và phát triển kinh tế tuần hoàn. 

Với mục tiêu phấn đấu trong năm 2026, tỉnh sẽ đưa tỷ lệ hộ nghèo xuống còn 0,56%. Cùng với đó, tỉnh phấn đấu có ít nhất 15 xã đạt chuẩn nông thôn mới theo Bộ tiêu chí quốc gia giai đoạn 2026 - 2030; các xã còn lại tiếp tục nâng chất lượng tiêu chí, bình quân tăng thêm từ 2 - 3 tiêu chí/xã.

Bên cạnh việc truyền tải chính sách, truyền thông còn hướng đến mục tiêu thúc đẩy hình thành lối sống mới: Nông thôn xanh - sạch - đẹp - văn minh - hạnh phúc. 

Những câu chuyện đẹp, mô hình kinh tế hiệu quả, các sáng kiến cộng đồng sẽ tiếp tục được lan tỏa, nhằm tạo ra động lực tinh thần và duy trì niềm tin của người dân vào con đường phát triển.

Những thành quả đạt được của Đồng Tháp khẳng định: Để không ai bị bỏ lại phía sau, truyền thông phải đi trước một bước, dẫn dắt nhận thức, hỗ trợ hành động và nuôi dưỡng niềm tin của người dân vào tương lai.

HỮU NGHỊ - N.T.L