Vụ tai nạn đường thủy nghiêm trọng vừa xảy ra ở Phú Quốc (An Giang) một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về an toàn trong hoạt động du lịch biển, đảo. Sau nhiều bài học đau xót trước đây, việc những rủi ro cũ vẫn có thể tái diễn đặt ra câu hỏi: Chúng ta đã thực sự coi an toàn là ưu tiên số một?
Việt Nam có hơn 3.200km bờ biển, hàng ngàn đảo, cùng hàng loạt điểm đến phát triển mạnh các tour ca nô cao tốc, như: Phú Quốc, Hạ Long, Cát Bà, Nha Trang, Côn Đảo, Lý Sơn... Khi du lịch biển, sông nước tăng trưởng nhanh, nguy cơ tai nạn sẽ gia tăng nếu hệ thống kiểm soát không theo kịp.
Điều cần thay đổi đầu tiên là tư duy quản lý. Mỗi chuyến xuất bến phải được xem là một quy trình quản trị rủi ro chứ không chỉ là thủ tục hành chính. Doanh nghiệp khai thác, chủ phương tiện, thuyền trưởng và các cơ quan liên quan phải được phân định rõ trách nhiệm đối với từng khâu trước khi phương tiện rời bến. Chỉ cần một mắt xích lỏng lẻo, hậu quả có thể trở nên khôn lường.
Một vấn đề khác không thể xem nhẹ là áo phao. Nhiều hành khách có tâm lý ngại mặc vì nóng, vướng hoặc cho rằng hành trình ngắn nên không cần thiết. Khi sự cố xảy ra trong tích tắc, không ai có đủ bình tĩnh và thời gian để tìm rồi mặc áo phao.
Vì vậy, nguyên tắc “không mặc áo phao thì không khởi hành” cần được áp dụng nghiêm túc, không có ngoại lệ. Thuyền trưởng và thuyền viên phải kiểm tra việc sử dụng áo phao; doanh nghiệp lữ hành và hướng dẫn viên có trách nhiệm phối hợp nhắc nhở, không để hành khách chủ quan hoặc đối phó.
Song song đó, cơ quan chuyên môn cần rà soát lại các quy chuẩn về khả năng thoát hiểm, độ ổn định, sức chở, trang bị cứu sinh và phương án cứu nạn đối với ca nô cao tốc chở khách. Nếu quá trình điều tra cho thấy quy chuẩn hiện hành còn bất cập, việc sửa đổi phải được tiến hành sớm, không thể chờ thêm những sự cố tương tự.
Đội ngũ thuyền trưởng và thuyền viên cũng phải được đào tạo thực chất hơn về xử lý tình huống khẩn cấp. Bằng cấp là điều kiện cần, nhưng kỹ năng ứng phó khi phương tiện gặp sóng lớn, ngập nước, va chạm hoặc lật mới quyết định khả năng bảo vệ tính mạng hành khách. Những kỹ năng này phải được diễn tập thường xuyên, không chỉ tồn tại trên giấy.
Cơ quan quản lý, cảng vụ và lực lượng chức năng cần siết chặt khâu kiểm tra trước khi phương tiện xuất bến, đồng thời kiên quyết đình chỉ những phương tiện không đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn kỹ thuật hoặc hoạt động sai phạm vi được phép.
Công tác giám sát phải chuyển từ hậu kiểm sang phòng ngừa, bởi xử lý nghiêm sau tai nạn không thể bù đắp những mất mát đã xảy ra. Việc đánh giá thời tiết cần được đặt lên hàng đầu. Doanh nghiệp phải có quy trình bắt buộc kiểm tra dự báo trước mỗi chuyến đi và sẵn sàng hủy hoặc hoãn hành trình nếu điều kiện không bảo đảm, dù phải chấp nhận thiệt hại kinh tế.
Uy tín của một điểm đến không được xây dựng bằng số chuyến tàu hay lượng khách, mà bằng mức độ an toàn mà du khách cảm nhận. Chỉ một vụ tai nạn cũng có thể làm tổn hại hình ảnh du lịch quốc gia và ảnh hưởng lâu dài đến niềm tin của thị trường quốc tế.
An toàn là điều kiện để ngành du lịch phát triển bền vững. Mọi quy trình, từ kiểm định phương tiện, đánh giá thời tiết, đào tạo thuyền viên đến trang bị cứu sinh và giám sát của cơ quan quản lý, đều phải vận hành với một mục tiêu duy nhất: bảo vệ tính mạng con người.
Theo sggp.org.vn
