Đừng vội khép một cánh cửa

Thứ Sáu, 20/11/2026, 10:16 (GMT+7)
Theo dõi Báo Đồng Tháp trên

Thử hình dung một buổi chiều tan học, cô giáo giữ lại một học trò thường ngủ gật, bài tập nhiều lần bỏ trắng. Thay vì hỏi: “Sao em lười vậy?”, cô kéo chiếc ghế lại gần: “Dạo này, em có chuyện gì không?”. Đứa trẻ cúi đầu. Một lúc sau, câu chuyện mới mở ra: Mẹ bệnh, ba đi làm xa, tối em phụ bà bán hàng, khuya mới ngủ.

Chỉ thay một câu hỏi, người lớn có thể nhìn thấy một đứa trẻ khác.

Tháng Mười một, những bó hoa lại theo chân học trò đến lớp. Giữa bao lời chúc, có lẽ điều đáng nghĩ thêm là công việc âm thầm của người thầy: Nhận ra điều chưa được nói, hiểu một sự chậm lại, giữ cho học trò niềm tin rằng mình vẫn có thể tiến bộ.

Một bài kiểm tra cho biết học trò làm được gì vào thời điểm ấy. Nhưng phía sau trang giấy còn là sức khỏe, hoàn cảnh gia đình, nỗi sợ, cách học và cả những điều người lớn chưa kịp nhận ra. Điểm số cần thiết, song mỗi đứa trẻ cần được nhìn bằng nhiều hơn một con số.

Bởi vậy, trước một bài làm chưa đạt, người thầy có thể bắt đầu bằng câu hỏi: Em đang vướng ở đâu: Chưa hiểu kiến thức cũ, chưa tìm được cách học, hay đang mang một nỗi buồn? Câu trả lời giúp bài giảng tìm đúng nơi cần đến. Sự kiên nhẫn giúp học trò dám nói: “Thưa cô, em chưa hiểu”.

Ở Đồng Tháp, chuyện học nối từ mái trường đến từng nếp nhà, xóm nhỏ. Có đứa trẻ theo cha mẹ qua những mùa làm ăn. Có em sớm biết lo cho gia đình. Để các em đến lớp đều đặn, đôi khi cần một cuộc điện thoại, một lần ghé nhà, một cuộc trò chuyện với cha mẹ. Những việc ấy ít hiện lên trong bảng thành tích, nhưng có thể giữ lại cả một con đường học tập.

Ngày 20-11 vì thế cũng nhắc cộng đồng cùng chăm lo cho việc học. Gia đình dành thời gian lắng nghe con. Xóm giềng để ý một đứa trẻ có nguy cơ nghỉ học. 

Địa phương, đoàn thể, doanh nghiệp cùng góp sức để đường đến trường bớt nhọc nhằn. Khi được sẻ chia, thầy cô có thêm thời gian và sức lực chăm chút từng bài giảng.

Tri ân người thầy còn là trao sự tin cậy, biết lắng nghe và góp ý bằng tinh thần xây dựng. Thầy cô cũng cần được học hỏi, được hỗ trợ khi gặp khó khăn, được khích lệ thử một cách dạy phù hợp hơn. Một môi trường biết cảm thông sẽ nuôi dưỡng những lớp học biết cảm thông.

Mai này, học trò có thể quên một công thức, một mốc thời gian. Nhưng câu nói “Cứ thử lại, cô tin em làm được” có thể đi theo một người rất lâu, nâng người ấy dậy giữa một lần thất bại.

Mừng Ngày Nhà giáo Việt Nam, xin gửi lời biết ơn đến những người vẫn bền lòng chờ học trò hiểu thêm một chút, tự tin thêm một chút, trưởng thành thêm một chút mỗi ngày. Nhờ sự bền lòng ấy, nhiều cánh cửa vẫn mở, nhiều đứa trẻ tìm được lối đi.

Một quê hương ham học bắt đầu từ những điều bình dị như vậy: Có người tận tâm dạy, có người được nâng đỡ để học, có cả cộng đồng cùng gìn giữ niềm tin.

LÊ MINH HOAN

Bình luận