Mít rớt giá kéo dài: Cần nâng cao tiêu chuẩn sản xuất và mở rộng thị trường tiêu thụ

(ĐTO) Từ sau Tết Nguyên đán 2026 đến nay, giá mít trên địa bàn tỉnh liên tục lao dốc, nhiều thời điểm xuống mức thấp kỷ lục khiến nhà vườn thua lỗ nặng. Dù những ngày gần đây giá mít có nhích nhẹ, nhưng vẫn chưa đủ giúp người trồng thoát khỏi cảnh khó khăn.

Theo ghi nhận, những ngày gần đây, giá mít Thái, ruột đỏ trên địa bàn tỉnh đã tăng nhẹ khoảng 1.000 - 2.000 đồng/kg so với trước. Tuy nhiên, mặt bằng giá chung vẫn còn rất thấp.

Gia đình bà Nguyễn Thị Chen (xã Thạnh Phú, tỉnh Đồng Tháp) có trồng 5 công mít Thái. Theo bà Chen, những ngày gần đây, giá mít Thái có tăng nhẹ so với trước. Tuy nhiên, giá mít cũng còn ở mức rất thấp. 

Theo đó, mít loại A hiện có giá 9.000 đồng/kg, loại B giá 5.000 đồng/kg, hàng chợ (có lớn, có nhỏ) là 2.000 đồng/kg. Bà Chen cho biết: “Từ tết tới giờ, giá mít liên tục nằm ở mức thấp. Trái nào bán được thì bán, còn lại thì nhà tôi tách múi để bán cho các điểm thu mua làm mít sấy”.

Còn tại xã Hiệp Đức, tỉnh Đồng Tháp, gia đình ông Võ Văn Đở có canh tác 6 công vườn, trong đó có một phần diện tích trồng xen mít Thái. Từ Tết Nguyên đán 2026 đến nay, giá mít giảm sâu và duy trì cho đến nay khiến ông cũng như nông dân địa phương gặp nhiều khó khăn. Theo ông Đở, dù những ngày qua, giá mít tăng nhẹ trở lại, nhưng giá cũng còn quá thấp.

Anh Nguyễn Văn Thanh Xuân, thương lái thu mua mít tại xã Hiệp Đức cho biết, trung bình mỗi ngày, anh thu mua được khoảng vài trăm ký mít các loại, cao điểm có thể lên đến gần 1 tấn. Hiện mít Thái loại A được thu mua với giá dao động từ 6.000 - 7.000 đồng/kg, loại xô khoảng 5.000 đồng/kg. Mít ruột đỏ loại xô từ 3.000 - 4.000 đồng/kg. 

“Tôi làm nghề thu mua mít được hơn 5 năm nay. Trước giờ, cũng có nhiều thời điểm giá mít “rẻ như cho”, nhưng cũng không kéo dài như năm nay. Từ đầu năm đến nay, giá mít tệ quá. Những ngày gần đây, giá mít có tăng nhẹ; tuy nhiên, giá này vẫn còn quá thấp. Mít rẻ quá, nhiều nhà vườn chọn cách tách múi để bán cơm”, anh Xuân cho biết thêm.

Theo một số kho thu mua mít, hiện nay, mít chủ yếu được xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc. Tuy nhiên, thời gian qua, nguyên nhân chính khiến giá mít giảm sâu là do ách tắc trong khâu kiểm nghiệm, khiến hàng hóa không thể thông quan. Nhiều lô hàng bị trả về do bị nhiễm Cadimi, buộc phải bán tháo trong nước, gây áp lực lớn lên thị trường. 

Trước rủi ro thua lỗ, nhiều doanh nghiệp và cơ sở thu mua cũng dè dặt hơn trong việc thu mua. Hiện nay, hoạt động thu mua cơ bản trở lại bình thường. Tuy nhiên, do thị trường Trung Quốc tiêu thụ chậm dẫn đến giá mít chưa khởi sắc trở lại.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) tỉnh Đồng Tháp, toàn tỉnh hiện có hơn 25.680 ha mít, trong đó có khoảng 20.500 ha đang cho trái, sản lượng đạt khoảng 437.000 tấn/năm. Ước sản lượng thu hoạch trong tháng 5 khoảng 38.000 tấn, tháng 6 khoảng 30.000 tấn. Toàn tỉnh hiện có 180 mã số vùng trồng mít, với diện tích khoảng 6.000 ha; 110 mã số cơ sở đóng gói mít.

Thời gian gần đây, một số phòng kiểm nghiệm phục vụ xuất khẩu sầu riêng hạn chế tiếp nhận mẫu phân tích chỉ tiêu Cadimi và Vàng O, làm kéo dài thời gian hoàn thiện hồ sơ kiểm nghiệm phục vụ xuất khẩu. Cùng với đó, phía Trung Quốc tăng cường hậu kiểm và đã ghi nhận một số lô hàng bị cảnh báo liên quan đến các chỉ tiêu nêu trên. 

Qua theo dõi thực tế hoạt động kiểm nghiệm trong thời gian gần đây cho thấy, tỷ lệ mẫu sầu riêng, mít tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long phát hiện chỉ tiêu Cadimi vượt ngưỡng cho phép có xu hướng ở mức khá cao (khoảng 30%). Điều này dẫn đến việc doanh nghiệp và cơ sở đóng gói tăng cường sàng lọc nguyên liệu đầu vào trước khi thu mua phục vụ xuất khẩu. 

Trước tình hình này, các doanh nghiệp xuất khẩu và cơ sở đóng gói thực hiện kiểm soát chặt chẽ hơn đối với vùng nguyên liệu và lô hàng thu mua, làm cho hoạt động thu mua trong thời gian qua diễn ra chậm hơn so với cùng kỳ.

Trước tình trạng giá sầu riêng, mít giảm mạnh, tiêu thụ gặp khó trong thời gian gần đây, vừa qua, UBND tỉnh Đồng Tháp đã có công văn đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường hỗ trợ chỉ đạo tăng cường lấy mẫu kiểm nghiệm sầu riêng, mít phục vụ xuất khẩu. Song song đó, tỉnh cũng đang tập trung các giải pháp nâng cao chất lượng cây ăn trái, trọng tâm là kiểm soát chất Cadimi, đẩy mạnh xây dựng mới và giám sát chặt chẽ mã số vùng trồng…

Ngành Nông nghiệp tỉnh cũng khuyến cáo doanh nghiệp và vùng nguyên liệu chủ động kiểm soát chất lượng nguyên liệu liên kết theo mã số vùng trồng; phân loại vùng nguyên liệu theo mức độ rủi ro tồn dư Cadimi để xây dựng kế hoạch thu mua phù hợp…

Đối với nông dân cần tuân thủ quy trình canh tác an toàn, sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật theo hướng dẫn; không sử dụng các vật tư đầu vào không rõ nguồn gốc, có nguy cơ gây tồn dư kim loại nặng…

Thực tế cho thấy, trong bối cảnh thị trường xuất khẩu còn nhiều biến động, việc kiểm soát chất lượng vùng nguyên liệu, nâng cao tiêu chuẩn sản xuất và mở rộng thị trường tiêu thụ được xem là giải pháp căn cơ để trái mít lấy lại đà tăng giá, giúp nhà vườn ổn định sản xuất lâu dài.

ANH THƯ