Phát huy năng lực sáng tạo của đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ trong phát triển bền vững Đồng Tháp

(ĐTO) Xuân Bính Ngọ mở ra khí thế mới, mang theo kỳ vọng của Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân Đồng Tháp về một chặng đường phát triển sâu hơn, bền vững hơn trên nền tảng tri thức, văn hóa và khát vọng vươn lên. Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ về kinh tế, xã hội và công nghệ, Đồng Tháp đang đứng trước nhiều cơ hội để khẳng định vị thế bằng những giá trị riêng biệt. 

Bên cạnh các nguồn lực kinh tế và hạ tầng, đội ngũ trí thức, nhà khoa học và văn nghệ sĩ ngày càng được nhìn nhận như một lực lượng quan trọng góp phần định hình bản sắc, nâng cao sức cạnh tranh và tạo dựng nền tảng phát triển bền vững cho địa phương.

TRI THỨC VÀ VĂN NGHỆ SĨ - LỰC LƯỢNG KIẾN TẠO "SỨC MẠNH MỀM"

Khái niệm sức mạnh mềm ngày càng được nhắc đến trong chiến lược phát triển của nhiều quốc gia và địa phương. Đó là khả năng tạo ảnh hưởng thông qua văn hóa, tri thức và sáng tạo, thay vì chỉ dựa vào nguồn lực vật chất. 

Ở Đồng Tháp, đội ngũ trí thức và văn nghệ sĩ đã và đang đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng sức mạnh mềm ấy. Thông qua các công trình nghiên cứu khoa học xã hội, các tác phẩm văn học nghệ thuật, hoạt động sáng tạo và quảng bá hình ảnh quê hương, họ góp phần tạo nên diện mạo văn hóa đặc trưng của tỉnh.

Trong nhiều chiến lược phát triển hiện đại, văn hóa không còn được xem là lĩnh vực “đi sau” mà trở thành một trụ cột quan trọng. Những địa phương phát triển bền vững đều có điểm chung, đó là biết khai thác sức mạnh của văn hóa để tạo nên bản sắc và sức hút riêng. Đối với Đồng Tháp, vùng Đất Sen hồng với truyền thống nghĩa tình, văn hóa chính là nguồn lực nội sinh quý giá. 

Những giá trị được hình thành qua lịch sử từ truyền thống cách mạng, đời sống văn hóa dân gian đến tính cách hiền hòa của con người miền sông nước… đã tạo nên nền tảng tinh thần vững chắc cho quá trình phát triển.

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, khi sự tương đồng giữa các địa phương ngày càng lớn, chính bản sắc văn hóa sẽ trở thành yếu tố giúp Đồng Tháp tạo dấu ấn riêng. Và để làm được điều đó, cần sự đóng góp tích cực của đội ngũ trí thức và văn nghệ sĩ, bởi đó là những người có khả năng chuyển hóa giá trị truyền thống thành sản phẩm sáng tạo phù hợp với đời sống hiện đại. 

Những tác phẩm nghệ thuật không chỉ phản ánh đời sống, mà còn góp phần định hình nhận thức xã hội, nuôi dưỡng tình yêu quê hương và truyền cảm hứng cho cộng đồng. Đây chính là yếu tố giúp tăng cường sự gắn kết xã hội, một trong những nền tảng quan trọng của phát triển bền vững.

Chính vì thế, tại cuộc gặp mặt đội ngũ trí thức, nhà khoa học, văn nghệ sĩ dịp Xuân Bính Ngọ 2026, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Thành Ngại nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục chăm lo, phát huy vai trò của đội ngũ trí thức và văn nghệ sĩ như lực lượng nòng cốt trong xây dựng đời sống văn hóa, lan tỏa giá trị tốt đẹp và khơi dậy khát vọng phát triển. 

Đồng thời kỳ vọng đội ngũ sáng tạo tiếp tục đổi mới tư duy, nâng cao chất lượng nghiên cứu và sáng tác, góp phần quảng bá hình ảnh đất và người Đồng Tháp, tạo động lực tinh thần cho chặng đường phát triển mới. Đây không chỉ là định hướng trước mắt, mà còn phản ánh tầm nhìn dài hạn của tỉnh về vai trò của trí thức và văn nghệ sĩ trong chiến lược phát triển.

THÁCH THỨC VÀ CƠ HỘI TRONG THỜI ĐẠI CHUYỂN ĐỔI SỐ 

Cùng với quá trình toàn cầu hóa, chuyển đổi số đang tạo ra những thay đổi sâu sắc trong cách con người sáng tạo và tiếp nhận văn hóa. Các nền tảng số giúp tác phẩm nghệ thuật lan tỏa nhanh hơn, mở ra cơ hội để văn hóa địa phương tiếp cận công chúng rộng lớn.

Tuy nhiên, môi trường số cũng đặt ra nhiều thách thức. Sự đa dạng thông tin khiến bản sắc địa phương dễ bị lẫn vào dòng chảy chung nếu thiếu chiến lược phát triển rõ ràng. Vì vậy, việc xây dựng hệ sinh thái sáng tạo phù hợp với xu thế công nghệ trở thành yêu cầu cấp thiết.

Đối với Đồng Tháp, chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa không chỉ là ứng dụng công nghệ, mà còn là đổi mới tư duy. Việc số hóa di sản, phát triển sản phẩm văn hóa sáng tạo, xây dựng nền tảng quảng bá hình ảnh địa phương là những hướng đi cần được thúc đẩy mạnh mẽ.

Một nền văn hóa chỉ có thể phát triển bền vững khi có lực lượng kế thừa. Trong bối cảnh xã hội thay đổi nhanh chóng, việc phát hiện và bồi dưỡng tài năng trẻ trong lĩnh vực văn học nghệ thuật và nghiên cứu khoa học trở thành nhiệm vụ chiến lược. 

Thế hệ sáng tạo trẻ mang đến góc nhìn mới, phương thức thể hiện mới và khả năng thích ứng với công nghệ hiện đại. Khi được tạo điều kiện phát triển, họ sẽ trở thành lực lượng tiên phong đưa văn hóa Đồng Tháp hội nhập sâu rộng hơn. Do đó, việc xây dựng môi trường sáng tạo cởi mở, tăng cường các chương trình đào tạo, giao lưu và hỗ trợ sáng tác là những giải pháp cần thiết để hình thành hệ sinh thái sáng tạo bền vững.

Một xu hướng đáng chú ý trong phát triển văn hóa hiện nay là sự kết nối giữa nghệ thuật, khoa học và công nghệ. Sự giao thoa này giúp tạo ra những sản phẩm sáng tạo mang tính đột phá, đồng thời nâng cao giá trị ứng dụng của văn học nghệ thuật trong đời sống xã hội.

Tại Đồng Tháp, việc thúc đẩy các dự án liên ngành có thể mở ra nhiều cơ hội mới, từ xây dựng sản phẩm du lịch văn hóa dựa trên thế mạnh địa phương đến ứng dụng công nghệ để tái hiện lịch sử và di sản. Sự kết nối giữa các lĩnh vực không chỉ giúp mở rộng không gian sáng tạo, mà còn tạo ra những giá trị kinh tế mới, góp phần thúc đẩy phát triển toàn diện.

Mùa xuân là thời điểm của khởi đầu và kỳ vọng. Trong hành trình phát triển của Đồng Tháp, việc phát huy vai trò của đội ngũ trí thức, nhà khoa học và văn nghệ sĩ không chỉ là nhiệm vụ của riêng lĩnh vực văn hóa, mà còn là chiến lược chung của địa phương. Khi văn hóa được đặt đúng vị trí, nó sẽ trở thành động lực thúc đẩy sáng tạo, nâng cao chất lượng đời sống tinh thần và góp phần xây dựng hình ảnh Đồng Tháp nghĩa tình, năng động và giàu bản sắc.

Mùa xuân mới không chỉ mở ra cơ hội, mà còn đặt ra yêu cầu hành động. Khi trí thức được khơi dậy, sáng tạo được dẫn dắt và văn hóa trở thành động lực phát triển, Đồng Tháp sẽ tiếp tục khẳng định vị thế bằng tầm nhìn dài hạn, phát triển bền vững trên nền tảng văn hóa đặc sắc của mình.

GIA KHIÊM