Văn nghệ sĩ gửi gắm kỳ vọng cho văn học nghệ thuật Đồng Tháp

(ĐTO) Đại hội đại biểu Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật tỉnh Đồng Tháp lần thứ I, nhiệm kỳ 2026 - 2031 diễn ra vào ngày mai 15-9, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh là dấu mốc quan trọng trong đời sống văn học nghệ thuật của tỉnh, mở ra một chặng đường phát triển mới sau quá trình hợp nhất.

Đại hội không chỉ là dịp nhìn lại kết quả hoạt động văn học nghệ thuật giai đoạn 2020 - 2025, xác định phương hướng, nhiệm vụ cho nhiệm kỳ mới, mà còn là diễn đàn để đội ngũ văn nghệ sĩ bày tỏ tâm huyết, đề xuất những giải pháp nhằm nâng cao chất lượng sáng tác, quảng bá tác phẩm, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa, nghệ thuật của quê hương.

Trước thềm Đại hội, nhiều văn nghệ sĩ, nhà nghiên cứu đã gửi gắm những tâm huyết, kỳ vọng về một nhiệm kỳ mới năng động và sáng tạo. Từ xây dựng mái nhà chung gắn kết hội viên, nâng cao chất lượng sáng tác đến bảo tồn cải lương, gìn giữ di sản văn hóa dân gian, tất cả cùng hướng đến mục tiêu tạo thêm động lực cho văn học nghệ thuật Đồng Tháp phát triển trong không gian mới.

NHÀ THƠ THAI SẮC (TRƯỞNG BAN LÝ LUẬN PHÊ BÌNH VĂN HỌC NGHỆ THUẬT):

Hội phải thực sự là nơi tập hợp, kết nối và hỗ trợ hội viên

Điều cốt lõi của một tổ chức Hội là phải thực sự trở thành địa chỉ tập hợp, kết nối hội viên, tạo điều kiện để văn nghệ sĩ cống hiến và phát triển. Trong nhiệm kỳ mới, trước hết cần tăng cường sự gần gũi, gắn bó giữa hội viên của hai Hội trước đây, nhất là trong từng chuyên ngành, để mọi người thật sự cảm nhận mình đang sinh hoạt dưới một mái nhà chung. 

Ban Chấp hành, đặc biệt là lãnh đạo Hội, phải năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm và chủ động tìm kiếm nguồn lực cho hoạt động. Trong điều kiện ngân sách còn hạn chế, cần mở rộng xã hội hóa để có thêm điều kiện tổ chức thực tế sáng tác, xuất bản, biểu diễn, triển lãm và quảng bá tác phẩm. 

Hội viên vốn có tài năng, đam mê và nhu cầu sáng tạo; trách nhiệm của Hội là bằng những phương thức thiết thực nhất, đồng hành, hỗ trợ họ thực hiện tốt công việc nghề nghiệp, qua đó giúp Hội ngày càng xứng đáng với vai trò của mình.

NHÀ THƠ HỮU NHÂN (PHÂN HỘI TRƯỞNG PHÂN HỘI VĂN HỌC):

Để văn học có thêm những tác phẩm hay, có sức sống

Sau hợp nhất, văn học Đồng Tháp có thêm một không gian sáng tạo rộng mở, nhiều lớp văn hóa và chất liệu đời sống phong phú. Điều quan trọng là người viết phải đi sâu vào đời sống, tìm thấy những số phận, vấn đề mới và tự làm mới trang viết của mình.

Tôi cho rằng cần xây dựng đời sống văn học trên tinh thần đồng lòng - đổi mới - sáng tạo - lan tỏa: tôn trọng cá tính sáng tạo, đánh giá tác phẩm bằng chất lượng; đổi mới cách tổ chức trại sáng tác, hỗ trợ bản thảo có chiều sâu; quan tâm bồi dưỡng lực lượng trẻ và tăng cường lý luận, phê bình. Đồng thời, cần chủ động đưa tác phẩm đến gần bạn đọc qua nhà trường, thư viện, báo chí và các nền tảng số. 

Sau cùng, văn học muốn đi xa vẫn phải bắt đầu từ sự nghiêm túc của người viết: đọc kỹ hơn, viết thật hơn và ứng xử với nhau bằng trách nhiệm nghề nghiệp.

NGHỆ SĨ HUỲNH MƠ (CHI HỘI TRƯỞNG CHI HỘI NGHỆ SĨ SÂN KHẤU VIỆT NAM):

Muốn bảo tồn cải lương, phải để cải lương tiếp tục sống

Đồng Tháp được xem là cái nôi của nghệ thuật cải lương. Trong bối cảnh hiện nay, bảo tồn cải lương không thể chỉ dừng ở lưu giữ tư liệu hay tổ chức một vài chương trình vào những dịp nhất định. Một loại hình nghệ thuật chỉ thực sự được bảo tồn khi còn nghệ sĩ theo nghề, có khán giả và có thế hệ trẻ muốn tiếp nối. Vì vậy, cần quan tâm đào tạo, truyền nghề, đưa cải lương đến trường học và tạo thêm sân khấu để nghệ sĩ trẻ được thường xuyên biểu diễn, rèn nghề. 

Trong điều kiện thói quen thưởng thức nghệ thuật thay đổi, sân khấu cũng phải chủ động tìm đến công chúng thông qua trường học, không gian cộng đồng, di tích, lễ hội và các điểm du lịch. Cải lương cần đổi mới kịch bản, dàn dựng, ứng dụng công nghệ và truyền thông số, nhưng phải giữ tiếng đờn, câu vọng cổ, nghệ thuật diễn xuất và tâm hồn Nam Bộ làm cốt lõi. 

Muốn phát triển bền vững, cần hình thành một hệ sinh thái kết nối nghệ sĩ, cơ quan quản lý, trường học, truyền thông, du lịch, doanh nghiệp và công chúng.

NHÀ NGHIÊN CỨU NGUYỄN THANH THUẬN (PHÓ CHỦ TỊCH HỘI KHOA HỌC - LỊCH SỬ TỈNH, CHI HỘI PHÓ CHI HỘI VĂN NGHỆ DÂN GIAN VIỆT NAM TỈNH ĐỒNG THÁP):

Gìn giữ di sản phải bắt đầu từ cộng đồng

Không gian văn hóa rộng hơn sau hợp nhất tạo cơ hội nhận diện, kết nối những giá trị văn hóa dân gian đã được bồi đắp qua nhiều thế hệ, nhưng cũng đặt ra yêu cầu phải sưu tầm, nghiên cứu và bảo tồn bài bản hơn. 

Trước hết, cần khảo sát, lập danh mục các loại hình di sản trên toàn tỉnh; khẩn trương ghi chép, lưu giữ những tri thức, kinh nghiệm của người cao tuổi, nghệ nhân và những người đang trực tiếp thực hành di sản, bởi có những tư liệu nếu không ghi lại hôm nay có thể mất đi vĩnh viễn. 

Việc kiểm kê, bảo quản cần gắn với số hóa, từng bước xây dựng cơ sở dữ liệu chung có nguồn gốc rõ ràng, khoa học. Quan trọng hơn, bảo tồn phải tôn trọng vai trò chủ thể của cộng đồng, tạo điều kiện để nghệ nhân truyền dạy và đưa di sản đến gần thế hệ trẻ. 

Nghiên cứu, bảo tồn cũng cần gắn với giáo dục, du lịch văn hóa và đời sống cộng đồng, nhưng phải bảo đảm tính xác thực, không làm sai lệch những giá trị cốt lõi của di sản.

KHÁNH NHƯ (thực hiện)